Jesteśmy najlepsi

Aktualności

Aenean sagittis mattis purus ut hendrerit. Mauris felis magna, cursus in venenatis ac, vehicula eu massa. Quisque nunc velit, pulvinar nec iaculis id, scelerisque in diam. Sed ut turpis velit. Integer dictum urna iaculis vestibulum finibus. Etiam tempus dictum rhoncus. Nam vel semper eros. Ut molestie sit amet sapien vitae semper. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. 

06 stycznia 2019
Instytucja głosowania grupami, uregulowana w art. 385  § 3-9 Kodeksu spółek handlowych, z założenia
16 grudnia 2018
  Instytucja głosowania grupami, uregulowana w art. 385 § 3-9 Kodeksu spółek handlowych, z założenia

Zadzwoń do nas: +48 500 235 211

Kancelaria Radcy Prawnego Grzegorz  Dyjas

06 stycznia 2019
Instytucja głosowania grupami, uregulowana w art. 385  § 3-9 Kodeksu spółek handlowych, z założenia
16 grudnia 2018
  Instytucja głosowania grupami, uregulowana w art. 385 § 3-9 Kodeksu spółek handlowych, z założenia

Blog

Aktualności

Instytucja głosowania grupami, uregulowana w art. 385  § 3-9 Kodeksu spółek handlowych, z założenia stanowi instrument ochrony praw akcjonariuszy mniejszościowych, zapewniający im wpływ na skład rady nadzorczej. Niniejszy wpis stanowi kontynuację artykułu opublikowanego w dniu 16 grudnia 2018 r., a jego przedmiotem jest dalsze  problemów praktycznych wynikających z rozbieżności w doktrynie i orzecznictwie w zakresie interpretacji przepisów regulujących tą instytucję, jak również próbę analizy, jaki wpływ może mieć ta instytucja na pozycję akcjonariuszy większościowych i mniejszościowych w spółce. Na koniec pozwolimy sobie na przedstawienie skutków wykorzystania tej instytucji na układ sił w spółce na przykładach.

 

Najbardziej kontrowersyjnym zagadnieniem dotyczącym wyboru członków rady nadzorczej w drodze głosowania grupami jest dopuszczalność podzielenia swojego pakietu akcji i uczestnictwa w kilku grupach lub uczestniczenia w głosowaniu uzupełniającym. W ocenie części przedstawicieli doktryny, wywodzonym z przepisu art. 4113 Kodeksu spółek handlowych, dopuszczających na odmienne głosowanie z różnych akcji posiadanych przez danego akcjonariusza, akcjonariusz ma możliwość podzielenia swojego pakietu w ten sposób, aby część pakietu ulokować w jednej grupie utworzonej w celu wyboru swojego członka rady nadzorczej, zaś drugą część ulokować w innej grupie, bądź uczestniczyć nią w głosowaniu uzupełniającym. Sąd Najwyższy z w uchwale z dnia 11 września 2013 r. (III CZP 39/13) odrzucił jednak dopuszczalność takiego rozwiązania, stając na stanowisku, iż akcjonariusz, który wziął udział tworzeniu jakiejkolwiek grupy nie może brać udziału ani w tworzeniu innej grupy, ani w głosowaniu uzupełniającym. Stanowisko takie jest w mojej ocenie słuszne i wynika z dość jednoznacznie z literalnego brzmienia przepisu art. 385 §5 Kodeksu spółek handlowych.

 

Podkreślenia wymaga, iż przy wyborze członków rady nadzorczej w drodze głosowania grupami nie uwzględnia się uprzywilejowania co do głosów. Wszystkie akcje mają równą siłę głosu, co w przypadku spółek, w których główny akcjonariusz dysponuje akcjami uprzywilejowanym co do głosu, może w sposób bardzo istotny zmienić układ sił. Zgodnie z brzmieniem art. 352 Kodeksu spółek handlowych dopuszcza się przyznanie akcjom uprzywilejowanym do dwóch głosów na jedną akcję. W konsekwencji możliwa jest sytuacja, w której akcjonariusz dysponujący jedynie 35% ogólnej liczby akcji, które jednak będą uprzywilejowane co do głosu w stosunku 2 do 1, będzie dysponował większością głosów na walnym zgromadzeniu. Głosowanie grupami w takim przypadku może pozwolić akcjonariuszom mniejszościowym na obsadzenie większości miejsc w składzie rady nadzorczej.

 

Podsumowując, wybór członków rady nadzorczej w drodze głosowania grupami jest rozwiązaniem dość istotnie mogącym wpłynąć na pozycję i uprawnienia akcjonariuszy mniejszościowych. W zależności bowiem od układu sił wśród akcjonariuszy spółki może pozwolić na wprowadzenie istotnej reprezentacji akcjonariuszy mniejszościowych do składu rady nadzorczej. W większości przypadków przy wyborze rady nadzorczej grupami akcjonariusz większościowy obsadzi mniejszą ilość miejsc w radzie niż w przypadku głosowania w sposób zwyczajny. Aby zobrazować powyższe warto pokusić się o analizę kilku przykładów:

 

Przykład 1

W spółce jest 3 akcjonariuszy, spośród których akcjonariusz A posiada 6000 akcji (60%), akcjonariusz B posiada 3000 akcji (30%), zaś akcjonariusz C posiada 1000 akcji (10%). W przypadku 3 miejsc w składzie rady nadzorczej i głosowaniu w sprawie ich obsady w trybie zwyczajnym wszystkie 3 miejsca obsadzone zostaną przez akcjonariusza A. W przypadku głosowania grupami, przy założeniu stawienia się na walnym zgromadzeniu wszystkich akcjonariuszy, do obsadzenia jednego miejsca w radzie wymagane byłoby posiadanie 3.334 sztuk akcji. Akcjonariusz A nie utworzy grupy, gdyż spowodowałoby to, iż mógłby w drodze głosowania grupami obsadzić tylko jedno z trzech miejsc w radzie. Nie mógłby zaś uczestniczyć w głosowaniu uzupełniającym dotyczącym pozostałych 2 miejsc, które wówczas przypadłyby akcjonariuszowi B. Ewentualnie w przypadku utworzenia grupy przez akcjonariusza A wspólnie z akcjonariuszem C, wspólnie posiadając 7000 akcji uprawnieni byliby do obsadzenia dwóch miejsc w radzie. Bardziej natomiast prawdopodobne jest utworzenie wspólnej grupy przez akcjonariuszy B i C, co pozwoli im na wyłonienie jednego z trzech członków rady nadzorczej, gdy pozostałe 2 miejsca przypadną w wyniku głosowania uzupełniającego akcjonariuszowi A.

 

Przy tym samym układzie w akcjonariacie i 5 miejscach w radzie nadzorczej, w przypadku głosowania grupami i obecności wszystkich akcjonariuszy, do obsadzenia jednego miejsca konieczne byłoby posiadanie 2.000 akcji. Akcjonariusz B posiadając samodzielnie 3.000 akcji jest w stanie utworzyć grupę i powołać swojego członka rady. W przypadku połączenia sił z akcjonariuszem C, będą w stanie obsadzić 2 miejsca w radzie, podczas gdy akcjonariuszowi A przypadną – czy to w drodze głosowania uzupełniającego, czy to w drodze utworzenia własnej grupy - 3 miejsca w składzie rady.

 

Przykład 2

W spółce jest 2 głównych akcjonariuszy, z których akcjonariusz A posiada 4000 akcji (40%), akcjonariusz B posiada 2500 akcji (25%), zaś pozostałe 3500 akcji (35%) jest rozdrobnione pomiędzy mniejszościowych akcjonariuszy, którzy rzadko stawiają się na walnych zgromadzeniach spółki. W przypadku 3 miejsc w składzie rady nadzorczej i głosowaniu w sprawie ich obsady w trybie zwyczajnym, wynik głosowania uzależniony będzie od sposobu głosowania przez akcjonariusza B i pozostałych akcjonariuszy mniejszościowych. W przypadku głosowania przez nich przeciwko akcjonariuszowi większościowemu (akcjonariuszowi A) wszystkie 3 miejsca obsadzone zostaną przez akcjonariusza B i akcjonariuszy mniejszościowych. W przypadku głosowania części akcjonariuszy mniejszościowych wspólnie z akcjonariuszem A możliwy jest każdy wynik, w zależności od rozkładu głosów akcjonariuszy mniejszościowych. W tym samym układzie przy głosowaniu grupami do obsadzenia jednego miejsca w radzie wymagane byłoby posiadanie 3.334 sztuk akcji. I znów wynik głosowania może być różny w zależności od sposobu głosowania przez akcjonariuszy mniejszościowych. Jeżeli na walnym zgromadzeniu stawią się wszyscy akcjonariusze, by obsadzić przynajmniej jedno miejsce w radzie akcjonariusz A musi utworzyć grupę. Jeżeli do jego grupy przyłączą się akcjonariusze reprezentujący co najmniej 2.668 akcji, wspólnie będą w stanie obsadzić w drodze głosowania grupami 2 z 3 miejsc w radzie. Z drugiej strony akcjonariusz B wspólnie z akcjonariuszami reprezentującymi co najmniej 834 akcje będzie uprawniony utworzyć grupę do obsadzenia jednego miejsca w grupie. Pozostałe 2 miejsca wówczas byłyby obsadzane w drodze głosowania uzupełniającego, w którym większość będzie miał akcjonariusz A (4000 akcji  spośród 6.666 pozostałych akcji). Utworzenie grupy przez akcjonariusza A nie będzie wówczas dla niego opłacane.

 

W przypadku, gdy na walnym zgromadzeniu stawią się jedynie akcjonariusz A i akcjonariusz B, wówczas w głosowaniu grupami do obsadzenia jednego miejsca w radzie wystarczające będzie 2167 akcji. Wówczas to akcjonariusz B będzie zmuszony utworzyć grupę, aby być w stanie obsadzić jedno miejsce w radzie nadzorczej, zaś pozostałe 2 miejsca obsadzone zostaną w drodze głosowania uzupełniającego przez akcjonariusza A.

 

Przy tym samym układzie w akcjonariacie i 5 miejscach w radzie nadzorczej, w przypadku głosowania grupami i obecności jedynie akcjonariusza A i akcjonariusza B, do obsadzenia jednego miejsca konieczne byłoby posiadanie 1.300 akcji. Akcjonariusz B posiadając samodzielnie 2.500 akcji jest w stanie utworzyć grupę i powołać swojego członka rady. Pozostałe 4 miejsca w radzie przypadną akcjonariuszowi A. W przypadku, gdy na walnym pojawią się pozostali akcjonariusze reprezentujący 35% akcji, znów wynik może być bardzo różny, w zależności od rozkładu ich głosów.

 

Ponadto należy zauważyć, iż zarówno przy składzie 3-osobowym, jak i 5-osobowym, akcjonariusze mniejszościowi są również w stanie sami powołać grupę zdolną do powołania 1 członka rady nadzorczej.

 

Przykład 3

W spółce 3500 akcji (35%) posiada akcjonariusz A, zaś pozostałe 6500 akcji przysługuje pozostałym akcjonariuszom, przy czym akcje przysługujące akcjonariuszowi A są uprzywilejowane co do głosu w stosunku 2 do 1. W konsekwencji w głosowaniu zwykłym akcjonariusz A dysponuje 7000 głosów spośród ogólnej 13500 głosów na walnym zgromadzeniu, tj. 51,85% ogólnej liczby głosów i w głosowaniu zwykłym obsadzi wszystkie miejsca w radzie.. Przy radzie nadzorczej liczącej 3 miejsca, do obsadzenia jednego miejsca w drodze głosownia grupami wymagane jest posiadanie 3.334 akcji, co oznacza, iż akcjonariusze mniejszościowi reprezentujący co najmniej 3.334 akcje utworzą grupę i powołają 1 członka rady nadzorczej, podczas gdy pozostałe miejsca zostaną obsadzone przez akcjonariusza A. W przypadku zaś rady 5-osobowej, gdzie do obsadzenia jednego miejsca wystarczające będzie 2.000 akcji, prawdopodobnie powstaną dwie grupy, z których pierwsza utworzona przez akcjonariuszy mniejszościowych obsadzi 1 miejsce w radzie, druga utworzona przez akcjonariusza A obsadzi również jedno miejsce w radzie, zaś pozostałe 3 miejsca zostaną obsadzone przez pozostałych akcjonariuszy mniejszościowych w glosowaniu uzupełniającym. Gdyby akcjonariusz A nie utworzył własnej grupy, wówczas w głosowaniu uzupełniającym uczestniczyłoby około 8.000 akcji, z których akcje akcjonariusza A stanowiłyby mniejszość (3500), a w konsekwencji nie pozwoliłyby mu na obsadzenie żadnego miejsca w radzie. Oczywiście powyższy scenariusz nie uwzględnia możliwej sytuacji, w której 6500 akcji pozostałych akcjonariuszy dzieli się na niewielką ilość pozostałych akcjonariuszy, a w konsekwencji każdy z nich posiada duży pakiet akcji. Wówczas bowiem może dość do sytuacji, gdy grupę utworzą pojedynczy akcjonariusz lub kilku akcjonariuszy dysponujący 3.000 lub większą ilością akcji, a w konsekwencji w głosowaniu uzupełniającym akcjonariusz A może dysponować większością pozwalającą mu na obsadzenie pozostałych miejsc. Wówczas to akcjonariusze mniejszościowi będą zmuszeni do stworzenia kolejnej grupy, uprawnionej do powołania jeszcze jednego miejsca w radzie, pozostawiając wówczas pozostałe 3 miejsca akcjonariuszowi A. Na utworzenie jeszcze jednej grupy akcjonariusze mniejszościowi nie będą mieli już wystarczającej ilości akcji. Jeżeli jednak wszyscy akcjonariusze mniejszościowi utworzyliby jedną dużą grupę, będzie ona uprawniona do powołania 3 miejsc w radzie nadzorczej. Wówczas akcjonariusze mniejszościowi uzyskają większość w radzie nadzorczej.  

 

 

 

Na koniec niniejszego wpisu chciałbym też zwrócić uwagę, iż instytucja głosowania grupami nad wyborem członków rady nadzorczej – jako instytucja  z założenia mająca na celu ochronę praw mniejszościowych akcjonariuszy – jest mocno niedoskonała z kilku powodów. Po pierwsze, okoliczność, iż w drodze głosowania grupami dokonano zmiany składu całej rady nadzorczej, wprowadzającej do niej również przedstawicieli akcjonariuszy mniejszościowych, nie stoi na przeszkodzie, aby na kolejnym walnym zgromadzeniu dokonać odwołania takich przedstawicieli akcjonariuszy mniejszościowych powołanych w drodze głosowania grupami i wprowadzić w ich miejsce osób reprezentujących akcjonariuszy większościowych. Po drugie, w przypadku, gdy statut spółki przewiduje kworum do odbycia walnego zgromadzenia lub do podjęcia określonych uchwał, wystarczy jak większościowy akcjonariusz – chcąc zapobiec powołaniu nowego składu rady nadzorczej w drodze głosowania grupami – nie stawi się na walnym zgromadzeniu, doprowadzając do spadku ogólnej liczby akcji reprezentowanych na  walnym poniżej wymaganego statutem kworum i uniemożliwiając podejmowania ważnych uchwał przez walne. W powyższych przypadkach możliwe jest zneutralizowanie zupełne skutków instytucji wyboru członków rady nadzorczej w drodze głosowania grupami, niekorzystnych dla dominujących akcjonariuszy spółki.

 

opracował radca prawny Grzegorz Dyjas

GŁOSOWANIE GRUPAMI PRZY WYBORZE RADY NADZORCZEJ - CZĘŚĆ II
06 stycznia 2019
06 stycznia 2019
Instytucja głosowania grupami, uregulowana w art. 385  § 3-9 Kodeksu spółek handlowych, z założenia
16 grudnia 2018
  Instytucja głosowania grupami, uregulowana w art. 385 § 3-9 Kodeksu spółek handlowych, z założenia

Uważasz, że nie stać Cię na prawnika.

Uwierz, że nie stać Cię, aby go nie mieć !

Powered by Kancelaria Radcy

Prawnego Grzegorz Dyjas